Cách chọn gối đỡ theo đường kính trục chuẩn kỹ thuật
Cách chọn gối đỡ theo đường kính trục là bước quan trọng khi lắp đặt hoặc thay thế cụm gối đỡ cho máy móc công nghiệp. Nếu lựa chọn sai kích thước, vòng bi bên trong gối có thể không tương thích với trục, gây rung động, phát nhiệt, mòn nhanh hoặc làm giảm tuổi thọ toàn bộ hệ thống.
Trong thực tế, đường kính trục là thông số đầu tiên cần xác định. Tuy nhiên, để chọn đúng gối đỡ vòng bi, người dùng còn phải kiểm tra kiểu gối, phương pháp cố định, tải trọng, tốc độ và môi trường làm việc.
1. Gối đỡ
Gối đỡ là cụm chi tiết dùng để đỡ và định vị trục quay, thường bao gồm vỏ gối và vòng bi được lắp sẵn bên trong. Tùy thiết kế, gối đỡ có thể được lắp đặt trên bệ máy, khung thép hoặc các kết cấu hỗ trợ khác.
Một số kiểu gối đỡ phổ biến gồm:
- Gối đỡ chân UCP.
- Gối đỡ mặt bích UCFL.
- Gối đỡ mặt bích vuông UCF.
- Gối đỡ treo UCT.
- Gối đỡ tăng đơ.
- Các loại gối đỡ chuyên dụng cho máy công nghiệp.
Mỗi kiểu có phương pháp lắp đặt khác nhau nhưng đều cần lựa chọn vòng bi có đường kính lỗ phù hợp với đường kính trục.
>>>>>Gối đỡ Asahi: Cấu tạo, phân loại, ứng dụng và cách lựa chọn
2. Vì sao cần chọn gối đỡ theo đường kính trục?
Nếu đường kính lỗ vòng bi không phù hợp với trục, việc lắp đặt sẽ không đảm bảo.
Trục lớn hơn lỗ vòng bi
Không thể lắp đúng kích thước và có thể gây hư hỏng khi cố ép vòng bi vào trục.
Trục nhỏ hơn lỗ vòng bi
Nếu sử dụng sai loại hoặc cố tạo khe hở bằng phương pháp không phù hợp, vòng trong có thể không được cố định chắc chắn. Khi trục quay, có thể xảy ra hiện tượng trượt giữa trục và vòng trong.
Chọn đúng đường kính
Khi đường kính trục tương thích với đường kính lỗ vòng bi, cụm gối có thể được cố định đúng phương pháp và đảm bảo khả năng làm việc theo thiết kế.
3. Cách chọn gối đỡ theo đường kính trục
3.1. Bước 1: Đo chính xác đường kính trục
Dùng thước cặp hoặc panme để đo đường kính phần trục sẽ lắp vào vòng bi.
Không nên đo ở vị trí bị mòn, có ba via hoặc biến dạng vì có thể dẫn đến lựa chọn sai kích thước.
Ví dụ, nếu đường kính vị trí lắp vòng bi là 25 mm, cần tìm loại gối đỡ có vòng bi với đường kính lỗ tương ứng 25 mm.
3.2. Bước 2: Xác định mã vòng bi bên trong
Đây là bước rất quan trọng.
Gối đỡ thường được nhận diện thông qua mã của cụm vòng bi. Chẳng hạn, các dòng gối sử dụng insert bearing có thể có mã như UC205, UC206, UC207…
Con số phía sau thường liên quan đến kích thước lỗ theo quy ước của dòng vòng bi. Tuy nhiên, không nên suy luận kích thước chỉ từ một vài chữ số của mã mà cần đối chiếu catalogue của đúng nhà sản xuất.
3.3. Bước 3: Chọn kiểu gối phù hợp
Sau khi xác định đường kính trục, cần lựa chọn hình dạng gối dựa trên kết cấu máy.
| Loại gối | Đặc điểm | Ứng dụng |
| UCP | Gối chân, bắt bulông trên bệ | Băng tải, máy công nghiệp |
| UCF | Mặt bích vuông | Khung máy, băng tải |
| UCFL | Mặt bích oval | Không gian lắp đặt hẹp |
| UCT | Gối tăng đơ | Băng tải, cơ cấu căng |
| Gối chuyên dụng | Thiết kế theo ứng dụng | Máy móc đặc thù |
Ví dụ, cùng sử dụng trục đường kính 30 mm nhưng một hệ thống có thể cần UCP, trong khi máy khác lại cần UCFL hoặc UCF.
4. Đường kính trục có phải thông số duy nhất?
Không. Đây là sai lầm khá phổ biến khi chọn gối đỡ.
Ngoài đường kính trục, cần xem xét:
4.1. Tải trọng
Xác định tải hướng kính và tải dọc trục tác động lên gối. Hệ thống tải nặng cần lựa chọn loại vòng bi và gối có khả năng chịu tải tương ứng.
4.2. Tốc độ quay
Tốc độ càng cao thì yêu cầu về vòng bi, chất bôi trơn và khả năng tản nhiệt càng cao.
4.3. Kiểu cố định vòng bi
Một số gối sử dụng vít khóa, trong khi một số cấu hình khác có phương pháp cố định khác. Cần đảm bảo phương pháp khóa phù hợp với trục và yêu cầu của máy.
4.4. Môi trường làm việc
Nếu gối làm việc ở nơi nhiều bụi, nước, hơi ẩm hoặc hóa chất, cần chú ý đến khả năng làm kín và loại vật liệu phù hợp.
4.5. Không gian lắp đặt
Kích thước bên ngoài của gối cũng cần được kiểm tra. Không phải gối có cùng đường kính trục đều có kích thước tổng thể giống nhau.
5. Ví dụ chọn gối đỡ theo đường kính trục
Giả sử máy sử dụng:
- Đường kính trục: 30 mm
- Tải trọng: trung bình.
- Tốc độ: trung bình.
- Lắp đặt trên bệ máy.
- Môi trường: nhà xưởng thông thường.
Với trường hợp này, có thể bắt đầu tìm kiếm gối chân có vòng bi lỗ 30 mm, sau đó kiểm tra tải trọng, kích thước tổng thể và phương pháp cố định để xác định mã sản phẩm phù hợp.
Nếu hệ thống cần lắp trên mặt bích, có thể chuyển sang nhóm gối mặt bích có cùng đường kính lỗ, thay vì chọn gối chân chỉ vì cùng kích thước trục.
>>>>>Hướng dẫn kỹ thuật bảo dưỡng gối đỡ vòng bi Asahi đúng cách
6. Những lỗi thường gặp khi chọn gối đỡ
Chỉ dựa vào đường kính trục
Hai loại gối có cùng đường kính lỗ nhưng có thể khác nhau về kích thước, tải trọng và kiểu lắp.
Không kiểm tra mã vòng bi
Việc chọn theo hình dáng bên ngoài có thể dẫn đến nhầm kích thước.
Bỏ qua tốc độ quay
Gối phù hợp với băng tải tốc độ thấp chưa chắc phù hợp với máy quay tốc độ cao.
Không kiểm tra tải trọng
Nếu tải vượt khả năng của vòng bi, gối có thể nhanh nóng và hỏng.
Không kiểm tra kích thước lắp đặt
Cần đối chiếu khoảng cách giữa các lỗ bulông, chiều cao tâm trục, chiều dài tổng thể và không gian xung quanh.
7. Khi thay gối đỡ cần kiểm tra những gì?
Trước khi thay mới, nên ghi nhận:
- Đường kính trục.
- Mã gối đỡ cũ.
- Mã vòng bi bên trong nếu có.
- Kiểu gối.
- Kích thước khoảng cách lỗ.
- Tải trọng.
- Tốc độ quay.
- Điều kiện môi trường.
Hình ảnh gối đỡ cũ và mã được in trên sản phẩm cũng là thông tin hữu ích khi cần xác định model thay thế.
Mua gối đỡ công nghiệp tại SÓNG THẦN
THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP SÓNG THẦN cung cấp gối đỡ, vòng bi, bạc đạn và nhiều thiết bị công nghiệp phục vụ bảo trì và thay thế cho máy móc, dây chuyền sản xuất.
Khi cần chọn gối đỡ theo đường kính trục, khách hàng có thể cung cấp đường kính trục, mã gối cũ, hình ảnh thực tế hoặc thông số máy để được hỗ trợ xác định sản phẩm phù hợp.
THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP SÓNG THẦN
- Địa chỉ: Số 82, Đường N3, Khu ĐT-TM-DV Sóng Thần, Khu phố Thống Nhất 1, Phường Dĩ An, TP.HCM
- Hotline: 0948 888 522
- Email: linhtran.tbcnsongthan@gmail.com
- Website: www.tbcnsongthan.com