Cách tính chiều dài xích truyền động chính xác và công thức dễ áp dụng

Cách tính chiều dài xích truyền động là bước quan trọng khi thiết kế, lắp đặt hoặc thay thế bộ truyền xích cho máy móc công nghiệp. Nếu chọn xích quá ngắn, hệ thống khó lắp đặt và không đạt khoảng cách trục yêu cầu. Ngược lại, xích quá dài sẽ tạo độ chùng lớn, dễ rung và ảnh hưởng đến khả năng ăn khớp giữa xích với nhông.

Việc tính toán chiều dài xích cần dựa trên bước xích, số răng của hai nhông và khoảng cách giữa hai trục. Sau khi có kết quả, nên đối chiếu với mã xích và catalogue của nhà sản xuất để lựa chọn chiều dài thực tế phù hợp.

1. Chiều dài xích truyền động phụ thuộc vào yếu tố nào?

Một bộ truyền xích cơ bản gồm nhông chủ động, nhông bị động và xích. Trong đó, chiều dài xích chịu ảnh hưởng chủ yếu bởi:

• Bước xích.
• Số răng nhông chủ động.
• Số răng nhông bị động.
• Khoảng cách tâm giữa hai trục.
• Kích thước và cách bố trí bộ truyền.
• Số mắt xích cần sử dụng.

Bước xích là khoảng cách giữa tâm hai chốt liên tiếp của xích. Thông số này phải tương thích với nhông. Nếu xích và nhông không cùng tiêu chuẩn hoặc bước xích không phù hợp, hệ thống sẽ không thể ăn khớp chính xác.

>>>>>>>>>Cách chọn xích công nghiệp theo tải trọng đúng kỹ thuật

2. Công thức tính chiều dài xích truyền động

Khi hai nhông có kích thước khác nhau và bố trí trên cùng một mặt phẳng, có thể tính số bước xích theo công thức gần đúng:

Lp = 2C + (Z1 + Z2)/2 + [(Z2 – Z1)² / (4π²C)]

Trong đó:

• Lp: chiều dài xích tính theo số bước xích.
• C: khoảng cách tâm hai nhông tính theo số bước xích.
• Z1: số răng nhông chủ động.
• Z2: số răng nhông bị động.
• π: hằng số Pi.

Để tính khoảng cách tâm theo đơn vị thực tế, có thể quy đổi theo bước xích:

C = a / p

Trong đó:

• a: khoảng cách tâm hai trục.
• p: bước xích.

Sau khi tính được Lp, chiều dài xích thực tế có thể xác định theo: L = Lp × p

Trong đó L là chiều dài xích và p là bước xích.

Công thức trên phù hợp để tính sơ bộ trong quá trình thiết kế. Khi lựa chọn sản phẩm thực tế, cần làm tròn số bước xích theo cấu hình mắt xích và loại khóa xích mà nhà sản xuất cho phép.

3. Ví dụ cách tính chiều dài xích

Giả sử một bộ truyền sử dụng:

• Bước xích: p = 12,7 mm.
• Nhông chủ động: Z1 = 20 răng.
• Nhông bị động: Z2 = 40 răng.
• Khoảng cách tâm: a = 500 mm.

Trước tiên, quy đổi khoảng cách tâm về số bước xích:

C = 500 / 12,7 ≈ 39,37

Sau đó đưa các thông số vào công thức tính số bước xích. Kết quả thu được là giá trị gần đúng của chiều dài xích theo số bước.

Sau khi xác định số bước phù hợp, có thể lựa chọn số mắt xích chẵn hoặc theo yêu cầu của loại xích và bộ nối. Cuối cùng, nhân số bước với 12,7 mm để xác định chiều dài xích thực tế.

Trong quá trình thiết kế thực tế, không nên chỉ dựa vào phép tính mà cần kiểm tra thêm khả năng điều chỉnh khoảng cách tâm hoặc bộ tăng xích để bù sai số lắp đặt.

>>>>Cách bảo dưỡng xích công nghiệp đúng kỹ thuật giúp tăng tuổi thọ

4. Cách tính chiều dài xích khi biết số mắt xích

Trong trường hợp đã có xích và muốn xác định chiều dài, cách đơn giản nhất là đếm số bước hoặc số mắt xích.

Công thức:

L = N × p

Trong đó:

• L: chiều dài xích.
• N: số bước hoặc số mắt theo cách quy ước của nhà sản xuất.
• p: bước xích.

Ví dụ, xích có bước 25,4 mm và tổng số bước là 100 thì chiều dài lý thuyết:

L = 100 × 25,4 = 2.540 mm

Tuy nhiên, cần chú ý cách nhà sản xuất quy ước số mắt xích, đặc biệt với các loại xích có mắt nối hoặc kết cấu đặc biệt.

5. Vì sao cần tính đúng chiều dài xích?

Tính sai chiều dài có thể gây nhiều vấn đề trong quá trình vận hành. Xích quá dài thường tạo độ võng lớn, tăng va đập và khiến xích dễ nhảy khỏi nhông. Trong khi đó, xích quá ngắn làm tăng lực căng, gây tải lớn lên trục, ổ đỡ và nhông.

Chiều dài phù hợp giúp:

• Duy trì độ căng cần thiết.
• Hạn chế rung động.
• Tăng khả năng ăn khớp.
• Giảm hao mòn xích và nhông.
• Tối ưu hiệu suất truyền động.
• Kéo dài tuổi thọ hệ thống.

Đối với hệ thống hoạt động liên tục, việc tính toán chính xác ngay từ đầu còn giúp hạn chế thời gian dừng máy để điều chỉnh hoặc thay thế xích.

6. Những lưu ý khi chọn chiều dài xích truyền động

6.1. Chọn đúng bước xích

Không nên xác định chiều dài trước khi biết chính xác mã hoặc bước xích. Mỗi loại xích có kích thước khác nhau nên cùng số mắt nhưng chiều dài thực tế sẽ khác nhau.

6.2. Kiểm tra khoảng cách tâm

Khoảng cách giữa hai trục cần được đo chính xác. Với máy có cơ cấu điều chỉnh tâm trục, nên tính đến khoảng điều chỉnh để thuận tiện cho việc căng xích sau khi lắp.

6.3. Chọn số mắt phù hợp

Sau khi tính toán, kết quả có thể không phải số nguyên phù hợp với kết cấu xích. Khi đó cần điều chỉnh khoảng cách tâm hoặc sử dụng bộ căng xích thay vì tự ý cắt nối không đúng kỹ thuật.

6.4. Kiểm tra nhông

Chiều dài xích chỉ là một phần của bài toán. Nhông phải có cùng bước xích và phù hợp với số dãy. Số răng nhông cũng ảnh hưởng đến tỷ số truyền và điều kiện làm việc.

7. Cách xác định chiều dài xích khi thay thế xích cũ

Nếu dây chuyền đang sử dụng xích cũ, có thể kiểm tra mã xích in trên sản phẩm hoặc đo các thông số cơ bản như bước, đường kính con lăn và chiều rộng trong.

Nếu xích đã bị giãn, không nên lấy trực tiếp chiều dài hiện tại làm kích thước chuẩn để mua xích mới. Độ giãn do hao mòn có thể khiến chiều dài đo được lớn hơn kích thước ban đầu.

Trong trường hợp không xác định được mã xích, nên cung cấp mẫu xích, hình ảnh hoặc các kích thước đo thực tế để được đối chiếu.

Mua xích truyền động công nghiệp tại SÓNG THẦN

THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP SÓNG THẦN cung cấp xích truyền động từ nhiều thương hiệu, đặc biệt là Tsubaki của Nhật Bản, phục vụ máy móc, băng tải và nhiều dây chuyền sản xuất công nghiệp.

Nếu cần tư vấn cách tính chiều dài xích truyền động, lựa chọn mã xích hoặc nhông phù hợp, khách hàng có thể cung cấp bước xích, số răng hai nhông, khoảng cách tâm và tải trọng vận hành để được hỗ trợ.

THIẾT BỊ CÔNG NGHIỆP SÓNG THẦN

• Địa chỉ: Số 82, Đường N3, Khu ĐT-TM-DV Sóng Thần, Khu phố Thống Nhất 1, Phường Dĩ An, TP.HCM
• Hotline: 0948 888 522
• Email: linhtran.tbcnsongthan@gmail.com
• Website: www.tbcnsongthan.com